:love: Liza :love:

Deze pagina staat helemaal in het teken van Liza. Liza was een MRY-koe op n van mn stagebedrijven. De band die ik met haar had heb ik nog nooit met een dier gehad, zelfs niet met n van mn eigen dieren. Liza begreep me altijd, Liza was mn vriendin en geleide-dier. Liza is op 17 maart 2003 opgehaald door de handelaar :cry:
Dit is haar verhaal.
Liza en ik.

En van stages liep ik op de Educatieve Boerderij Maastricht. Ik liep hier 4x5 weken, verspreid over 1,5 jaar.
De tweede periode begon ik op maandag 18 februari 2002. Ik begon gewoon om half 9. Ik had even met Chrys een overlegje, wat er allemaal moest gebeuren die dag. Ik kan me nog herinneren dat we samen naar het kantoor liepen en dus langs de winter-koestal liepen. Het viel me in eerste instantie niet eens op. Ineens kijk ik door het raam van het kantoor de koe-stal in en zie ik dat er een andere koe staat. Liza IV was onvruchtbaar en dus verkocht. Daarvoor in de plaats was een drachtige koe aangekocht. Haar naam was Anita 2, wat snel is omgedoopt in Liza V. Ze was een kruising tussen Holstein-Friesian en Maas-Rijn-IJsel koe. Ze was er al vanaf 15 februari 2002, paar daagjes voordat ik er weer was.
Chrys vertelde me dat ze van een melkveebedrijf kwam waar ze met 40 andere koeien de stal deelde. De enigste mensen die ze kende waren de boer en zijn gezin. Je kunt dus wel zeggen dat het nogal een omschakeling voor haar was. Ineens zat ze helemaal alleen en zaten er de hele tijd van die kleine schreeuwende mensen (kinderen dus) haar aan te gapen.
Ze was heel onwennig en schuw. Tevens was ze ook heel vies, ze had overal aangekoekte mest zitten. De boer had verteld dat Liza altijd op de roosters ging liggen. De stal waar ze inzat was een ligboxenstal. Achter in de stal zijn dan ligboxen, die altijd schoon zijn, waar de koeien kunnen liggen. Voor die ligboxen zijn roosters, koeien gaan hier meestal niet op liggen. Liza was een beetje raar, ging altijd op de vieze roosters liggen.

Hier is ze al een stuk schoner.

Mij was gevraagd om in mijn stageperiode te proberen Liza tam te maken. Het is op een kinderboerderij erg belangrijk dat de dieren tam zijn, vooral zo een groot dier als een koe. Natuurlijk wou ik dat heel graag doen. Ik had me voorgenomen om haar te paaien met voedsel (aangezien ze nog echt heel schuw was) en haar elke dag te borstelen. Een veekoek (koeienvoer) nam ze absoluut niet aan. Ook probeerde ik het met brood, maar dat wou ze ook niet. Ze was dus zo bang dat ze niet eens eten wou aannemen.
De eerste stagedag ben ik dus maar meteen de boeken ingedoken. Informatie over het tam maken van een koe is natuurlijk nergens te vinden. Maar ik wou meer weten over het gedrag van koeien, hoe ze onderling met elkaar omgaan. Zodat ik wist wat voor signalen ikzelf uitzond. Ook dit was wat moeilijker te vinden (en soms was informatie zelfs tegenstrijdig). Maar het belangrijkste wat ik vond was dit: vaak is het zo in kuddes dat 2 koeien echt vriendinnen zijn. Ze liggen dan altijd bij elkaar, eten en drinken tegelijk, staan in de melkput naast elkaar en wassen elkaar vaak.
Dit is de basis waar ik vanuit ben gegaan. Ik dacht, ik moet dan maar proberen een vriendin van Liza te worden. Dus toch borstelen, en elke dag. Kan niet vaak genoeg.

Liza in de wei

Dag twee ben ik gewoon rustig haar stal in gelopen en ben ik begonnen met borstelen. Ze bleef wel redelijk stil staan, maar ze was heel achterdochtig. Ze keek de hele tijd achterom en keek heel schuw uit haar ogen. Ze spande ook bijna al haar spieren aan tijdens het borstelen.
Op de derde dag merkte ik al dat ze het minder eng begon te vinden. Toevallig op die dag weer eens een stukje veekoek voorgehouden. En ze at het op!! Ze begon zich al meer op haar gemak te voelen. Ook begon ze al echt te wennen aan mij. Als ze in de stal lag te slapen en ik kwam in de stal, dan bleef ze gewoon liggen. Ik kon ook naast haar zitten, ze vond het allemaal goed.
Op de vierde dag kwam ze al naar me toelopen als ik een stukje veekoek in mn hand had.
Na een week elke dag borstelen had ik zelfs de meest hardnekkige mest van haar af gekregen. Ze was weer helemaal schoon. Ze was ook al helemaal tam naar mij, absoluut niet meer angstig. Reageerde al op haar naam. Aan de bezoekers was ze nog niet helemaal gewend.
Als ze in de stal lag ging ik vaak gezellig bij haar zitten. Ze vond het vooral heerlijk om onder haar hoofd geaaid te worden. Dan ging echt een zachtjes loeien van genot.

ff uit het raam kijken.

Op zondag 3 maart 2002 ging ik om 15.oou langs op de boerderij. Gewoon, toevallig. Ik kan me nog goed herinneren dat ik de binnenplaats opliep en Chrys in het kantoor zag staan. Hij is uitbundig naar me aan het zwaaien en naar de koestal aan het wijzen (waar de deur dicht was). Ik snapte er niks van.
Wat bleek, ze hadden me al gebeld; de bevalling van Liza was begonnen. De vliezen waren rond half 3 gebroken.
Ik ben natuurlijk meteen de stal in gerend. Toen ik binnen kwam lopen had ze net een wee. Ik riep haar en ze keek meteen op. Ik hoorde van een vrijwilliger dat ze nog op niemand had gereageerd. Ze kwam meteen naar me toe lopen en ik gaf haar een veekoek (voor extra energie). Schijnbaar hadden al meer mensen geprobeerd dat te geven, maar ze had het van niemand aangenomen. Dat vond ik heel bijzonder. Toen realiseerde ik me pas dat we echt vriendinnen waren, zoals koeien dat ook kunnen zijn. Volgens Pauline was Liza een stuk rustiger toen ik er eenmaal was.
Rond half 5 stak het eerste hoefje naar buiten, het kalf lag goed. Het 2e hoefje volgde ook snel. Daarna duurde het allemaal iets langer. Ze had wel ween, maar verder als de knien kwam het kalf er niet uit.
Op een gegeven moment ging ze liggen en waren de ween erger. Ze deed flink loeien. Ineens stond ze op en lag het kalf op de grond. Dit was rond half 6. Het kalf was ook roodbont en een stiertje. We doopten hem Vruschke, vernoemd naar de boer waar Liza vandaan kwam.
Na een half uur stond Vruschke eindelijk op zn poten en rond kwart over 6 had hij eindelijk de uier gevonden.
Het was echt prachtig om te zien.

Een uurtje na de bevalling.

De dag erna moest ik weer gewoon stage lopen. Ik was wel benieuwd wat Liza ervan zou vinden als ik haar stal in zou lopen. Ze vond het allemaal goed, ook als ik Vruschke aaide.

Liza en Vruschke

Mijn band met Liza werd alleen maar sterker. Als ik het eens een dag druk had met andere werkzaamheden werd ze altijd 'kwaad'. Ze begon dan altijd heel erg te loeien. Als ik dan even een half uurtje aandacht aan schonk (borstelen en aaien) was alles weer goed.

Tussen de stageperiodes kwam ik altijd elke week langs. Mijn band met Liza bleef dus zo sterk. Vanaf de lente stond ze natuurlijk buiten in de wei. Als ik dan aan het einde van de dag naar huis ging moest ik altijd een stuk langs de boerderij lopen. Als ik Liza dan riep, kwam ze meteen naar het hek lopen. Ze liep dan met me mee tot het einde van de wei. Ik moest dan altijd oversteken een stukje verder lopen naar de bushalte. Liza bleef altijd daar staan, loeide altijd nog een keer. Ze draaide zich altijd pas om als ik de bus in stapte. En als ik 's ochtends aan kwam lopen en haar riep, kwam ze meteen als een gek aanrennen. De band die we hadden is eigenlijk niet te beschrijven, zo bijzonder was die.

Liza.

Vruschke werd natuurlijk ook groter. Hij is nooit zo tam geworden als Liza, zelfs altijd een beetje schuw gebleven. Hoe dat kan weet ik ook niet. Liza was naar mij altijd super-tam, maar bezoekers heeft ze nooit zo gewaardeerd. Als ze in de winter-stal stond wou ze nog wel eens een kopstoot uitdelen naar bezoekers. Ze heeft zich volledig op mij gericht en eigenlijk nooit op andere mensen.

Op 17 maart 2003 is Liza door een handelaar opgehaald. Er kwam een nieuwe koe. Waarom? Liza bleek toch niet geschikt voor de boerderij. Ze was ten eerste veel te groot (oftewel, er was niet genoeg weiland met gras voor zo een grote koe) en ten tweede was ze niet 100% MRY-koe. En dat is wel de doelstelling op de boerderij. Dus werd er een nieuwe koe door die handelaar gebracht. Deze redenen begreep ik voor de volle 100% maar de band met dit dier was zo sterk, accepteren kon ik het niet.
Liza is op de bewuste 17 maart opgehaald en naar Schijndel (dorp in Brabant) gebracht. Hier heeft ze nog een half jaar in een wei gestaan en is in de herfst geslacht. Haar precieze datum van slachten weet ik niet, maar ik hou haar sterfdag op 17 maart 2003 :cry:
Ik heb er nog over gedacht of ik haar niet kon kopen, maar helaas; de wei van mn ouders is niet groot genoeg voor een koe. Ik kon niets anders doen dan er voor haar te zijn op de dag dat ze werd opgehaald. Ik was er voor haar, om haar te steunen, zodat ze niet al te veel stress had. Maar ik heb mn tranen niet kunnen tegenhouden. En nu ik dit typ springen de tranen weer in mn ogen.

Liza, ik mis je. Hopelijk komen we elkaar weer snel tegen. Sorry dat ik je niet heb kunnen redden :cry:

Gezellig borstelen.

De foto's op deze pagina zijn ingescand en vandaar dus niet de beste kwaliteit.