Viskat - Prionailurus Viverrinus

Viskat

Naamgeving en Taxonomie
NL: viskat / vissende kat
EN: fishing cat

De viskat heeft zijn soortnaam viverrinus te danken aan zijn gelijkenis met de civetkat. De civetkat behoort namelijk tot de familie van de civetkatten, Viverridae.

De viskat behoort tot dezelfde groep als de roestkat (Prionailurus rubiginosus), platkopkat (Prionailurus planiceps) en de luipaardkat (Prionailurus bengalensis) welke allemaal gekarakteriseerd worden door het opvallende strepen en vlekken patroon op het hoofd en het lichaam. Uit recente onderzoeken is gebleken dat de viskat erg gerelateerd is tot de luipaard kat. Ook qua uiterlijk lijken de katten veel op elkaar alleen is de viskat een krachtige en stevige kat en de luipaard kat een slanke en gracieuze kat.

Uiterlijk
De viskat is een stevig gebouwde kat die kracht uitstraalt en is ongeveer twee keer zo groot als een huiskat. De poten zijn relatief kort. De tenen aan de voorpoten hebben gedeeltelijke zwemvliezen en de nagels kunnen niet volledig ingetrokken worden. De staart is in verhouding kort, ongebruikelijk dik en gespierd en heeft 5 tot 6 zwarte ringen en een zwarte punt. De viskat is bekend als sterke zwemmer en gedacht wordt dat de staart gebruikt wordt als roer. De oren zijn klein en rond en zijn achter op de kop geplaatst waardoor de viskat een wat langer gezicht krijgt. De achterkant van de oren zijn zwart met een kleine witte vlek in het midden. De korte, ruwe vacht is muisgrijs of olijfgroen en bedekt met kleine zwarte vlekken. De onderkant van het lichaam is wit en er zijn twee donkere ‘halsbanden' op de keel. Op het gezicht, rug en nek komen de vlekken samen tot korte strepen of lijnen.

Leefgebied
De viskat komt voor aan de voet van de Himalaya in India, Nepal en Assam. En ook in Sumatra, Java, het zuiden van Bangladesh, Myanmar en Noord Thailand tot Vietnam is hij te vinden. Zeldzaam is de viskat in de Indus Valley van Pakistan en in het zuid westen van India en Sri Lanka.

Voedsel
Ondanks zijn naam doet vermoeden eet de viskat niet alleen vis maar ook kleine zoogdieren, slangen, slakken, schaaldieren en vogels. De viskat is een goede jager, hij zwemt onder water om eenden te pakken en er zijn zelfs verhalen dat kalfjes en honden door deze kat zijn gedood.

Voortplanting
De meeste kittens zijn gevonden in de periode van maart en april wat aangeeft dat de paring in januari-februari plaats zou moeten vinden. De nesten bestaan uit twee tot drie jongen. De zwangerschap duurt ongeveer 63 tot 70 dagen en bij de geboorte wegen ze ongeveer 170 gram.

Ecologie en gedrag
Viskatten leven dichtbij water in dik begroeide gebieden als mangroves en moerassen. In Sri Lanka, India en Nepal wordt de viskat gevonden in bossen, struikgewas, rietbegroeide oevers en graslanden. De viskat voelt zich erg thuis in het water en kan lange afstanden zwemmen, ook onder water. Ze zwemmen zelfs met de ogen open en zwemmen doormiddel van krachtige slagen met de achterpoten. De viskat jaagt 's nachts en alleen. Het territorium van het mannetje overlapt de kleinere territoria van vrouwtjes. In dierentuinen hebben viskatten een agressieve reputatie en in verschillende dierentuinen is gebleken dat ze in groepen kunnen leven.

Status
Het veranderen van het leefgebied van de viskat in landbouwgrond is een bedreiging voor de overleving van de kat. Maar ook wordt de kat gezien als eetbaar en wordt de vacht nog steeds gebruikt in de huidenhandel. Ook gaat het aantal viskatten in het wild achteruit doordat ze nog uit het wild gevangen worden. Soms worden er viskatten gedood als ze betrapt worden op het jagen op vee.

Viskatten worden niet veel gehouden in dierentuinen. Het meeste van de dieren zijn gefokt in Blijdorp, Rotterdam, hierdoor vindt er veel inteelt plaats in de populatie.

Sinds 2002 staat de viskat op de Rode lijst van het IUCN. Zijn status op deze lijst is ‘vulnerable C2a(i)'. ‘Vulnerable' houdt in dat de diersoort een grote kans heeft om uit te sterven in het wild. Het ‘C2a(i)' gedeelte geeft meer specifiekere informatie zoals een totale populatie van minder dan 10.000 volwassen individuen, een afname van het aantal volwassen individuen en geen van de subpopulaties bevat meer dan 1000 volwassen individuen. De viskat staat ook op de Cites Appendix II lijst. Deze lijst bevat soorten die niet met uitsterven bedreigd worden maar waarvan de handel wel beheerd moet worden zodat het diersoort in stand kan blijven.